آیا مصرف زیاد قند می‌تواند به عضله‌سازی آسیب بزند؟

مطالعه در یک نگاه

پژوهش دقیقاً چه چیزی را بررسی کرد؟

این پژوهش تصادفی و دوسوکور بود و شرکت‌کنندگان به یکی از سه گروه نوشیدنی تخصیص یافتند. شاخص‌های متابولیک پیش و پس از دورهٔ مداخله بررسی شد. نوشیدنی‌های شیرین‌شده با ساکاروز یا HFCS در مجموع یک‌چهارم انرژی موردنیاز روزانه را فراهم می‌کردند؛ این مقدار و بازهٔ زمانی را باید هنگام تفسیر نتیجه در نظر داشت.

نتایج اصلی چه بود؟

• در مقایسه با گروه کنترل آسپارتام، شاخص Matsuda حساسیت به انسولین پس از مصرف نوشیدنی‌های ساکاروز و HFCS کاهش یافت. شاخص پیش‌بینی‌شدهٔ M نیز در گروه HFCS کاهش داشت.
• چربی کبد در هر دو گروه نوشیدنی شیرین نسبت به مقدار پایه افزایش یافت؛ افزایش گروه ساکاروز در مقایسه با گروه کنترل نیز بیشتر بود.
• غلظت برخی چربی‌ها و لیپوپروتئین‌های خون و اسیداوریک در گروه‌های نوشیدنی شیرین نسبت به کنترل بالاتر بود.
• در نتایج، تفاوت معناداری میان اثر ساکاروز و HFCS گزارش نشد.

این یافته‌ها چه ارتباطی با عضله‌سازی دارند؟

حساسیت به انسولین یکی از شاخص‌های متابولیک بدن است و انسولین در تنظیم سوخت‌وساز نقش دارد. بااین‌حال، تغییر یک شاخص حساسیت به انسولین به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که رشد عضله یا پاسخ عضله به تمرین حتماً کاهش یافته است. این مطالعه اندازهٔ عضله، قدرت، سنتز پروتئین عضلانی یا نتیجهٔ یک برنامهٔ تمرین مقاومتی را اندازه نگرفت؛ بنابراین نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که قند مستقیماً جلوی عضله‌سازی را می‌گیرد.

برداشت کاربردی و متعادل

این آزمایش، دریافت بالای نوشیدنی‌های شیرین را در شرایط مشخص و برای مدت کوتاه بررسی کرد. پیام محتاطانه این است که مصرف مداوم و زیاد نوشیدنی‌های شیرین را در الگوی غذایی روزمره محدود کنیم؛ نه این‌که هر نوع قند یا کربوهیدرات را دشمن عضله‌سازی بدانیم. نیاز انرژی و کربوهیدرات افراد با حجم تمرین، هدف، وضعیت سلامت و ترجیح‌های غذایی فرق می‌کند.

• تمرین مقاومتی منظم و متناسب با سطح و شرایط خود را دنبال کن.
• دریافت انرژی و پروتئین کافی را در چارچوب نیاز فردی و الگوی غذایی متعادل در نظر بگیر.
• خواب، استراحت و تداوم برنامه را بخشی از مسیر پیشرفت بدان.
• اگر بیماری متابولیک یا نیاز تغذیه‌ای درمانی داری، برای تغییر رژیم با پزشک یا متخصص تغذیهٔ واجد صلاحیت مشورت کن.

محدودیت‌هایی که باید به یاد داشت

مدت مداخله ۱۶ روز بود و سهم انرژی نوشیدنی‌های شیرین نیز بالا و مشخص تعیین شده بود. نتایج شاخص‌های متابولیک این گروه را نمی‌توان بی‌واسطه به عادت غذایی همهٔ افراد، مصرف گهگاهی شیرینی، عملکرد ورزشی یا نتیجهٔ بلندمدت تمرین تعمیم داد. مهم‌تر از همه، مطالعه برای پاسخ مستقیم به پرسش رشد عضله طراحی نشده بود.

جمع‌بندی

در یک مطالعهٔ ۱۶روزه روی ۷۵ بزرگسال، نوشیدنی‌های شیرین‌شده با ساکاروز یا HFCS با تغییراتی در حساسیت به انسولین و برخی شاخص‌های چربی کبد و خون همراه بودند. اما رشد عضله یا سنتز پروتئین عضلانی سنجیده نشد؛ پس این پژوهش ثابت نمی‌کند که قند به‌طور مستقیم عضله‌سازی را متوقف می‌کند. بهتر است یافته را به‌اندازهٔ خود مطالعه تفسیر کنیم و برای پیشرفت تمرینی بر عادت‌های کلی، تمرین مناسب، تغذیهٔ کافی و استراحت تمرکز داشته باشیم.

منبع علمی: Sigala DM, Hieronimus B, Medici V, et al. *Consuming Sucrose- or HFCS-sweetened Beverages Increases Hepatic Lipid and Decreases Insulin Sensitivity in Adults.* The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2021;106(11):3248–3264. doi:10.1210/clinem/dgab508. چکیده در PubMed · صفحهٔ DOI